İçeriğe geç
WhatsApp'tan Yazın

Göktürk Merkez Mah. Göktürk Cad. A Blok No:5/1 Kat:4 Daire:7, Eyüpsultan/İstanbul

Blog

Ergoterapi Nedir, Hangi Çocuklar İçin Uygundur?

4 dakikalık okuma

Ahşap tren raylarını birleştiren çocuk elleri

Ergoterapinin ne olduğunu, çocukların günlük becerilerini nasıl desteklediğini ve hangi durumlarda düşünülebileceğini sade bir dille açıkladık.

“Ergoterapi” sözcüğünü belki bir öğretmenden, bir doktordan ya da başka bir veliden duydunuz ve ne anlama geldiğini merak ettiniz. Pek çok aile için yeni bir kavram olan ergoterapi, aslında çocuğun gündelik hayatına çok yakın bir alandır. Bu yazıda ergoterapinin ne olduğunu, çocukların hangi becerilerini desteklediğini ve hangi durumlarda düşünülebileceğini sade bir dille anlatıyoruz.

Ergoterapi nedir?

Ergoterapi, kişinin günlük yaşamdaki etkinliklere olabildiğince bağımsız ve etkin biçimde katılabilmesini amaçlayan bir sağlık disiplinidir. “Uğraşı terapisi” olarak da bilinir. Buradaki “uğraşı” sözcüğü, kişinin gün içinde yaptığı anlamlı her şeyi kapsar.

Bir çocuğun en önemli uğraşları ise oyun oynamak, öğrenmek ve kendi bakımını yapmaktır. Giyinmek, yemek yemek, kalem tutmak, makasla kesmek, parkta arkadaşlarıyla oynamak ya da sınıfta bir süre yerinde oturabilmek… Bunların hepsi, çocuğun gündelik hayatında karşılaştığı ve başardığında kendini iyi hissettiği etkinliklerdir. Çocuklarla yapılan ergoterapi, bu etkinliklerde çocuğun karşılaştığı güçlükleri anlamaya ve onu desteklemeye odaklanır.

Ergoterapi hangi becerileri destekler?

Ergoterapide çalışılan beceriler, çocuğun ihtiyacına göre farklılık gösterir. En sık ele alınan alanlar şunlardır:

  • İnce motor beceriler: Kalem tutma, makas kullanma, düğme ilikleme, küçük nesneleri kavrama gibi el becerileri
  • Kaba motor beceriler: Denge, koordinasyon, koşma, zıplama, merdiven inip çıkma gibi tüm vücudu kullanan hareketler
  • Öz bakım becerileri: Giyinme, yemek yeme, diş fırçalama, tuvalet alışkanlığı gibi günlük yaşam becerileri
  • Duyusal işlemleme: Çocuğun ses, dokunma, hareket ve görme gibi duyusal uyaranlara verdiği tepkiler
  • Dikkat ve organizasyon: Bir etkinliğe başlayıp sürdürme, sırayı takip etme, eşyalarını düzenleme
  • Oyun ve sosyal katılım: Yaşıtlarıyla oyuna katılma, sırasını bekleme, oyunun kurallarına uyma

Bu beceriler birbirinden bağımsız değildir. Örneğin yazı yazmakta zorlanan bir çocuğun güçlüğü yalnızca el becerisiyle ilgili olmayabilir; oturuş dengesi, dikkat ya da görsel algı da bu tabloda rol oynayabilir. Ergoterapist, çocuğu bir bütün olarak değerlendirerek güçlüğün nereden kaynaklandığını anlamaya çalışır.

Hangi çocuklar için uygundur?

Ergoterapi, belirli bir tanısı olan çocuklarla sınırlı değildir. Günlük hayatta bir beceride zorlanan ve bu nedenle oyuna, okula ya da aile hayatına katılımı etkilenen her çocuk için düşünülebilir. Aşağıdaki gözlemler, ergoterapinin yararlı olabileceği durumlara örnektir:

  • Yaşıtlarına göre kalem tutmakta, çizmekte ya da makas kullanmakta daha çok zorlanıyor.
  • Giyinme, yemek yeme gibi günlük işlerde beklenenden fazla yardıma ihtiyaç duyuyor.
  • Sık sık düşüyor, eşyalara çarpıyor ya da hareketlerinde sakar görünüyor.
  • Bisiklet sürme, top yakalama gibi hareket gerektiren oyunlardan kaçınıyor.
  • Seslere, dokunmaya, kıyafet etiketlerine ya da bazı yiyeceklerin dokusuna aşırı tepki veriyor.
  • Sürekli hareket etme ihtiyacı duyuyor ya da bir etkinlikte kalmakta zorlanıyor.
  • Yeni bir beceriyi öğrenirken çabuk vazgeçiyor ve bu durum özgüvenini etkiliyor.

Bu maddelerden birinin size tanıdık gelmesi, bir sorun olduğu anlamına gelmez. Ancak bir gözlem uzun süredir devam ediyorsa ve çocuğunuzun gündelik hayatını etkiliyorsa bunu bir uzmanla konuşmak yol gösterici olabilir.

Ergoterapi seansları nasıl geçer?

Çocuklarla yapılan ergoterapinin en önemli aracı oyundur. Dışarıdan bakıldığında seanslar oyun gibi görünebilir; ancak her etkinlik, çocuğun ihtiyacına göre belirlenmiş bir amaca hizmet eder. Bir tırmanma etkinliği denge ve vücut farkındalığını, hamurla yapılan bir oyun el kaslarını, sırayla oynanan bir masa oyunu ise dikkat ve sosyal becerileri desteklemek için seçilmiş olabilir.

Süreç bir değerlendirmeyle başlar. Bu aşamada sizinle görüşür, çocuğunuzun güçlü yanlarını ve zorlandığı alanları gözlemleriz. Ardından hedefleri sizinle birlikte belirler, çocuğunuza özel bir çalışma planı oluştururuz. Seanslarda çalışılan becerilerin günlük hayata taşınabilmesi için evde uygulayabileceğiniz önerileri de sizinle paylaşırız.

Duyusal tepkilerin ön planda olduğu durumlarda ergoterapi çoğu zaman duyu bütünleme yaklaşımıyla birlikte ele alınır. Bu konuyu Duyu Bütünleme: Çocuğunuzun Duyusal İhtiyaçlarını Anlamak yazımızda ayrıntılı olarak anlattık.

Ergoterapi ve diğer alanlar

Merkezimizde gelişimi bütüncül olarak ele alıyoruz. Bir çocuğun zorlandığı alan çoğu zaman tek bir başlığa sığmaz: El becerilerinde zorlanan bir çocuk aynı zamanda dikkatini toplamakta zorlanabilir; dil gelişiminde desteğe ihtiyaç duyan bir çocuk ise oyunda yaşıtlarıyla etkileşim kurmakta güçlük çekebilir. Bu nedenle ergoterapi çalışmalarını gerektiğinde çocuk gelişimi ile dil ve konuşma alanlarıyla birlikte planlıyoruz.

Ne zaman bir uzmana başvurmalı?

Çocuğunuzun bir beceride zorlandığını düşünüyorsanız bunu bir uzmanla konuşmak için bir tanı beklemenize gerek yoktur. Şu durumlarda bir görüşme planlamanızı öneririz:

  • Çocuğunuzun zorlandığı bir beceri oyununu, okul hayatını ya da günlük rutininizi etkiliyorsa
  • Öğretmeni kalem tutma, oturma ya da dikkatle ilgili gözlemlerini sizinle paylaştıysa
  • Çocuğunuz bazı duyusal deneyimlere belirgin biçimde güçlü tepkiler veriyorsa
  • Zorlandığı etkinliklerden sürekli kaçınıyor ve bu durum özgüvenini etkiliyorsa
  • İçinizde bir soru işareti varsa ve ne yapacağınızdan emin değilseniz

Çocuğunuzun ihtiyacına en uygun desteği ilk görüşmede birlikte değerlendirebiliriz. Merak ettiklerinizi sormak ve randevu almak için bize WhatsApp’tan yazabilir ya da arayabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; bir değerlendirme ya da tanı yerine geçmez.

Yazar

Bu yazı, velileri çalışma alanlarımızla ilgili bilgilendirmek amacıyla merkezimiz tarafından hazırlandı.